यंदाचा मान्सून देशासाठी अत्यंत महत्त्वाचा मानला जात आहे. भारतीय हवामान विभागाच्या (IMD) अंदाजानुसार, नैऋत्य मान्सून केरळमध्ये 4 जूनच्या आसपास दाखल होण्याची शक्यता आहे. साधारणपणे मान्सून 1 जूनला केरळमध्ये पोहोचतो, त्यामुळे यंदा त्याच्या आगमनात काहीसा विलंब झाला आहे.
मान्सून भारताच्या वार्षिक पर्जन्यमानापैकी सुमारे 70 टक्के पाऊस देतो. त्यामुळे शेती, पिण्याचे पाणी, जलविद्युत प्रकल्प आणि औद्योगिक क्षेत्र मोठ्या प्रमाणात मान्सूनवर अवलंबून असतात. पावसात मोठी घट झाल्यास त्याचा थेट परिणाम देशाच्या अर्थव्यवस्थेवर होऊ शकतो.
विशेषतः महाराष्ट्र, कर्नाटक, मध्य प्रदेश, राजस्थान आणि उत्तर प्रदेशमधील लाखो शेतकरी खरीप हंगामासाठी मान्सूनची वाट पाहत आहेत. भात, सोयाबीन, कापूस, मका आणि डाळी यांसारख्या पिकांची पेरणी वेळेवर पाऊस झाल्यासच योग्य प्रकारे होऊ शकते.
दरम्यान, जागतिक हवामान संघटनेने (WMO) एल निनोच्या वाढत्या प्रभावाबाबत इशारा दिला आहे. जून ते ऑगस्ट दरम्यान एल निनो निर्माण होण्याची शक्यता 80 टक्क्यांपर्यंत असल्याचे सांगण्यात आले आहे. यामुळे भारतातील पावसाचे प्रमाण कमी होण्याची भीती व्यक्त होत आहे.
हवामान खात्याने यंदाचा मान्सून सरासरीपेक्षा कमी राहू शकतो, असा अंदाज व्यक्त केला आहे. देशभरात जून ते सप्टेंबर या कालावधीत सुमारे 90 टक्के पर्जन्यमान होण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. हा अंदाज मागील 11 वर्षांतील सर्वात कमी मान्सूनपैकी एक ठरू शकतो.
महाराष्ट्रातही हवामानात मोठे बदल दिसून येत आहेत. मुंबई, ठाणे, पालघर आणि पुणे परिसरात वादळी वाऱ्यांसह पाऊस पडण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. काही भागांमध्ये यलो अलर्ट जारी करण्यात आला असून नागरिकांना सतर्क राहण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
केंद्र सरकारने संभाव्य कमी पावसाच्या परिस्थितीचा विचार करून राज्यांना दुष्काळ निवारण आणि जलव्यवस्थापनाच्या तयारीचे निर्देश दिले आहेत. जिल्हास्तरावर आपत्कालीन नियोजन, पाणी साठवण आणि शेतीसाठी पर्यायी उपाययोजना तयार करण्यावर भर दिला जात आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, मान्सूनचा पहिला महिना देशासाठी अत्यंत महत्त्वाचा असणार आहे. पावसाची सुरुवात चांगली झाली तर शेती आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला मोठा दिलासा मिळू शकतो. मात्र पावसात खंड पडल्यास अन्नधान्य उत्पादन, महागाई आणि पाणीटंचाई यांसारख्या समस्यांना तोंड द्यावे लागू शकते. त्यामुळे संपूर्ण देशाचे लक्ष आता मान्सूनच्या पुढील वाटचालीकडे लागले आह.
Post a Comment
0 Comments