संपादकीय |कर्मवीर सुनिल खांबे - एक जीवन, एक आंदोलन -संपादक -दिपक जाधव

 

ठाण्याच्या राजकारणात दोन प्रकारचे नेते असतात. एक बॅनरवरून येतात आणि दुसरे चिखलातून, आंदोलनातून, लोकांच्या गर्दीतून येतात. कर्मवीर सुनिल खांबे हे दुसऱ्या प्रकारातले नेते आहेत. त्यांना कोणी घडवलं नाही, ते स्वतः घडले.

९ ऑगस्ट - क्रांतिदिनालाच जन्म

९ ऑगस्ट हा दिवस देशासाठी क्रांतिदिन. याच दिवशी जन्माला आलेल्या माणसाच्या रक्तातच बंड असणार. दरवर्षी गडकरी रंगायतन येथे हजारो लोक त्यांना शुभेच्छा द्यायला येतात. पण सुनिल खांबे यांनी कधीही वाढदिवसाला उत्सव मानला नाही. त्यांच्यासाठी वाढदिवस म्हणजे लोकांना भेटण्याचा, त्यांचे प्रश्न ऐकण्याचा दिवस.

'कर्मवीर' ही पदवी लोकांनी दिलेली

त्यांना 'कर्मवीर' ही पदवी कोणत्याही पक्षाने, संस्थेने दिलेली नाही. ती ठाणेकर जनतेने दिलेली आहे. कोकणीपाडा, टिकुजिनीवाडीतील वन हक्क समितीचा लढा असो, कामगारांचे प्रश्न असोत, झोपडपट्टीवासियांचा न्याय असो - खांबे साहेब तिथे पहिल्या रांगेत दिसतात. म्हणूनच लोक त्यांना प्रेमाने 'आपला हक्काचा माणूस' म्हणतात.

बहुजन चळवळ, फुले-शाहू-आंबेडकरांचा विचार ही त्यांची वैचारिक बैठक. बसपा (BSP) चे नेते म्हणून त्यांनी काम केलं, पण ते कधीही एका चिन्हात अडकले नाहीत. त्यांच्यासाठी आंदोलन पक्षापेक्षा मोठं आहे.

ज्याने व्यवस्थेवर शाई फेकली

देशाने सुनिल खांबे यांना ओळखलं ते २१ ऑक्टोबर २०१९ रोजी. ठाणे मुख्य पोस्ट ऑफिसच्या मतदान केंद्रावर, मतदान करून झाल्यावर त्यांनी EVM मशीनवर शाई फेकली आणि "EVM नहीं चलेगा" अशा घोषणा दिल्या.

पोलिसांनी त्यांना लगेच ताब्यात घेतलं, व्हॅनमध्ये टाकून पोलीस स्टेशनला नेलं. अनेकांनी त्याला स्टंट म्हटलं. पण त्यांच्या जवळच्या लोकांना माहीत होतं - हा माणूस लोकशाही शुद्ध राहावी यासाठी जीव धोक्यात घालणारा आहे.

अटक झाली म्हणून ते घाबरले नाहीत, माफी मागितली नाही. आजही तो व्हिडिओ लोकशाहीतील असंतोषाचे प्रतीक म्हणून दाखवला जातो.

कशा स्वीकारू मी तुमच्या शुभेच्छा?

या वर्षीही त्यांनी आपला वाढदिवस साजरा न करण्याचा निर्णय घेतला. कारण NEET पेपरफुटीमध्ये २२ निष्पाप विद्यार्थ्यांनी आत्महत्या केल्या. त्यांनी सांगितलं - "वाढदिवस त्या शहीद विद्यार्थ्यांना समर्पित."

हेच त्यांचं जीवन आहे.

जिथे आजचे नेते वाढदिवसाला शक्तीप्रदर्शन करतात, तिथे हा माणूस म्हणतो - देशाची लेकरं मरत असताना मी जल्लोष कसा करू?

कर्मवीर सुनिल खांबे यांचं जीवन म्हणजे पदं, खुर्च्या, सत्ता नव्हे. त्यांचं जीवन म्हणजे किती आंदोलनं केली, किती वेळा पोलीस व्हॅनमध्ये बसले, किती वेळा व्यवस्थेच्या विरोधात उभे राहिले, याचा हिशेब आहे.

ठाण्याला निवडणुका जिंकणारे नेते हवेतच, पण त्याहून अधिक गरज आहे अशा कर्मवीराची, जो सत्तेला सांगेल - ही सत्ता जनतेची आहे.

हेच कर्मवीर सुनिल खांबे यांच्या जीवनाचं खरं सार आहे.